Ban Bat: A Living Breath of Tradition

ในการทำกิจกรรม โครงการ และการลงพื้นที่ชุมชนในเขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานครของคณะศูนย์วิจัยชุมชนเมือง หรือ Urban Studies Lab มาอย่างต่อเนื่อง พบว่า ปัญหาความเป็นชุมชนเมืองในแต่ละพื้นที่มีความต้องการและการจัดการพื้นที่ที่มีความแตกต่างกันไป และยังมีช่องว่างทางความต้องการที่นอกเหนือจากการสนับสนุนจากหน่วยงานรัฐและเอกชนอยู่เป็นทุนเดิม 

จากประเด็นที่พบข้างต้น ชุมชนบ้านบาตรเป็นหนึ่งในชุมชน ที่ตั้งอยู่ในเขตป้อมปราบศัตรูพ่าย ภายใต้การทำงานของศูนย์วิจัยชุมชนเมืองและเครือข่ายพันธมิตรคนทำงานในย่าน ได้เล็งเห็นโอกาสในการที่จะปรับปรุงพื้นที่ศาลากลางบ้าน ขึ้นในปี 2025 ซึ่งเป็นพื้นที่สาธารณะส่วนกลางเพียงแห่งเดียวของชุมชน สู่การทำเป็นแหล่งเรียนรู้ในรูปแบบ นิทรรศการชุมชนบ้านบาตร สำหรับเป็นพื้นที่ที่ให้บุคคล กลุ่มคน เข้ามาศึกษา เรียนรู้ เก็บข้อมูล มาเรียนรู้ เพื่อให้เท่าทันต่อการเปลี่ยนแปลง รับมือกับการเป็นแหล่งเรียนรู้ในฐานะชุมชนหัตถกรรมดั้งเดิมในย่านเก่าพระนคร

Urban Studies Lab เล็งเห็นถึงความสำคัญของการทำเทศะรังสรรค์ (Placemaking) เพื่อสร้างสรรค์พื้นที่รกร้างให้กลับมาใช้งานได้อีกครั้ง รวมไปถึงยกระดับให้พื้นที่ที่มีศักยภาพให้เป็นสถานที่ที่เกิดประโยชน์สูงสุด จึงเกิดเป็น “โครงการจัดทำนิทรรศการศูนย์การเรียนรู้ศาลากลางบ้าน ชุมชนบ้านบาตร แขวงบ้านบาตร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร” ในชื่อนิทรรศการรที่มีชื่อว่า นิทรรศการชีวิตและลมหายใจ บ้านบาตร Ban Bat: A Living Breath of Tradition 

ภายในนิทรรศการพูดถึงเรื่องราวความเป็นมาของบ้านบาตรตั้งแต่การวมตัว จนไปถึงความเป็นไปในปัจจุบันปี 2025 โดยแบ่งออกเป็นทั้งหมด 4 เรื่องราวหลัก คือ 

1. พื้นที่ ผู้คน ชุมชนช่างทำบาตรแห่งเดียวในพระนคร

2. จากเมรุวัดสระเกศถึงศาลากลางบ้าน

3. จากงานไหว้พ่อปู่สู่การเทศน์ในกาลพรรษา

4. วัฒนธรรมบันเทิงเริงรมย์บ้านบาตร 

ผ่านความสัมพันธ์ที่มีส่วนต่อการก่อร่างสร้างความเป็นบ้านบาตรนับตั้งแต่ช่วงของการก่อกำเนิดชุมชน มีพัฒนาการอยู่ในปัจจุบัน และต่อเนื่องไปยังอนาคต

สำหรับใครที่สนใจเข้าชมนิทรรศการ สามารถเข้าชมได้ทุกวัน ณ ศาลากลางบ้าน ชุมชนบ้านบาตร หลวงพ่อปู่ ครูบาตร

และสำหรับใครที่ต้องการอ่านเนื้อหาสองภาษา Th-En สามารถเข้าชมได้ที่ https://www.uslbangkok.com/blog/categories/ban-bat-a-living-breath