มลพิษทางอากาศกำลังพรากเงินในกระเป๋า

มีแค่สุขภาพเท่านั้นจริงๆหรือที่กำลังโดนมลพิษในอากาศทำลายอยู่ ??.ในทุกวันนี้ผู้คนมากมายเริ่มหันมาป้องกันตัวเองจากมลพิษทางอากาศมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการใส่หน้ากาก การซื้อเครื่องฟอกอากาศติดไว้ที่บ้านหรือคอนโด แต่นั่นทำให้ผู้คนปลอดภัยจากฝุ่นในทุก ๆ มิติจริงหรือไม่

.

ประเทศไทย เมืองหลวงแห่งรอยยิ้มที่นานาประเทศเชิดชูให้เป็นสถานที่ที่น่าท่องเที่ยวติดอันดับโลก จนการท่องเที่ยวถือเป็นหนึ่งในภาคอุตสาหกรรม ที่เป็นจุดเด่นของประเทศไทย สิ่งแรกที่นักท่องเที่ยวต่างชาติต่างตั้งไว้เป็นหมุดหมายของการท่องเที่ยวไทยนั่นคือ "การพักผ่อน" แน่นอนว่าเป็นเพราะ ทิวทัศน์ ธรรมชาติที่สวยงาม หรือ ทิวทัศน์เมืองแบบไทยๆ  รวมไปถึง การบริการที่เต็มไปด้วยรอยยิ้ม ถึงอย่างนั้น มลพิษทางอากาศที่ไม่ถูกจัดการอย่างถูกวิธีกลับค่อย ๆ กัดกร่อนรอยยิ้มแห่งสยามให้หายไป

.

จากการศึกษาพบว่าผลกระทบทางเศรษฐกิจในมิติของค่าเสียโอกาสโดยเฉพาะประเด็นด้านสุขภาพของคนกรุงเทพฯ เป็นระยะเวลาประมาณ 1เดือน อยู่ไม่ต่ำกว่า 3,000 ล้านบาท 

เชียงใหม่ จังหวัดท่องเที่ยวยอดนิยมของประเทศไทย ที่สร้างรายได้จากการท่องเที่ยวเป็นอันดับที่ 4 ของประเทศ แต่ในขณะเดียวกันก็เป็นจังหวัดที่เผชิญกับปัญหาของมลพิษทางอากาศอย่างเห็นได้ชัด และเกิดขึ้นเป็นประจำในทุก ๆ ปี โดยมีสาเหตุหลักจากการเผาไหม้ทางการเกษตร 

.

จากงานวิจัยของวารสารวิจัยราชภัฏเชียงใหม่ฝุ่นที่หนาแน่นจนย้อมเมืองหลวงแห่งล้านนาเป็นสีเหลืองส้ม กัดกินเม็ดเงินและรายได้จากการท่องเที่ยวไปกว่า 309,071,177.06 บาทและมีจำนวนนักท่องเที่ยวที่ลดลงถึง 68,827 คน (คำนวณจากค่าเฉลี่ยจานวนนักท่องเที่ยวในแต่ละเดือน ของจังหวัดเชียงใหม่ ตั้งแต่ปี 2014 – 2018) เห็นได้ชัดว่ามลพิษทางอากาศไม่ได้ทำลายเพียงแค่ร่างกายของมนุษย์เพียงอย่างเดียว แม้แต่สิ่งที่เป็นนามธรรมอย่างวงจรเศรษฐกิจก็กำลังทรุดโทรมด้วยภัยร้ายที่ลอยอยู่ในอากาศ

.

อีกทั้งทัศนียภาพที่สวยงาม และ บรรยากาศที่ครึกครื้น ถูกบดบังด้วย "ฝุ่น" ภัยร้ายที่กลับมาในทุกปี สสารที่แทบมองไม่เห็นด้วยตาเปล่าหากอยู่เพียงน้อยนิด แต่ในฤดูของฝุ่น พวกมันก่อตัวกันจนบดบังทัศนียภาพที่สวยงามจนเหลือเพียงฉากเทา ๆ ไปทั่วทั้งเมือง จากระยะการมองเห็นทั่วไปที่มากถึง 10-20 กม. กลับเหลือเพียงแค่ 2-5 กม. ตึกสูงระฟ้าหลายแห่งที่มองเห็นทิวทัศน์ทั่วทั้งเมืองหลวงของประเทศไทยกลับสังเกตเห็นได้เพียงตึกโดยรอบเท่านั้น 

ความหม่นหมองนี้ไม่ได้ส่งผลเพียงแค่การรับรู้ผ่านดวงตา แต่กลับดำดิ่งเข้าไปสู่จิตใจผู้คน ด้วยสภาวะขุ่นมัวของบรรยากาศจิตใจของผู้คนเองก็ขุ่นหมองตามกันไป จากงานวิจัย  “Haze and inbound tourism: Empirical evidence from China,”  พบว่ามลพิษในที่บดบังทิวทัศน์ส่งผลให้เกิดความเครียด หรืออาจรุ่นแรงไปจนถึงภาวะซึมเศร้า เมื่อองค์ประกอบเหล่านี้ประสานรวมเข้าหากัน

อีกหนึ่งผลกระทบคือ การสูญเสียความอุดมสมบุรณ์ของพันธุ์ไม้ ไปกับมลพิษทางอากาศ ด้วยพันธุ์ไม้ในเขตร้อนชื้นที่มีจุดเด่นคือ ความเขียวขจีของผืนป่าได้ดึงดูดผู้คนทั่วทุกมุมโลกให้เดินทางมาที่ประเทศไทย แต่สีเขียวเหล่านั้นกำลังลดลงทีละเล็กทีละน้อยอย่างไม่ทันสังเกต จากการตรวจสอบค่า NDVI (ดัชนีค่าความเขียว) ทุก ๆครั้งที่โอโซนหรือ O. ที่ผิวดินเพิ่มขึ้น 0.01 ppm. ค่า NDVI จะลดav 68.10 tC/km.sq./year ส่งผลให้เกิดภาวะสีซีดจางในผืนป่า รวมไปถึงสภาวะความแห้งแล้งที่ตามมา

แม้แต่อาคารบ้านเรือนเองก็ไม่สามารถหลีกหนีผลกระทบจากมลพิษทางอากาศได้ ศาสนสถานของไทยหลายต่อหลายแห่งสร้างขึ้นด้วยวัสดุหินธรรมชาติ อย่างหินอ่อน หินปูน ซึ่งไนโตรเจนออกไซด์ (NOx) อันเกิดจากการเผาไหม้เชื้อเพลิงฟอสซิล ทำให้เกิดการก่อตัวของยิปซับการกัดกร่อนของพื้นผิว และการหลุดล่อน โดยเฉพาะเมื่อมีความชื้นร่วมด้วย หรือแม้แม้แต่ฝันอย่างPM 2.5 เอง เมื่อเกิดการสะสมและก่อตัวก็ทำให้เกิดการเสื่อมสภาพของพื้นผิวอาคารได้ จนต้องมีการซ่อมแซมต่อมาเช่นเดียวกัน

จากที่กล่าวมาทั้งหมดนี้มลพิษทางอากาศได้สร้างมูลค่าความเสียหายไปอย่างมหาศาล แต่ยังคงเป็นเพียงปัจจัยภายบอกร่างกายเท่านั้น เพราะเมื่อมูลพิษเหล่านี้คืบคลานเข้าไปในร่างกายนอกจากจะก่อให้เกิดโรคนานาชนิด ยังส่งผลไปยังศักยภาพการทำงานของร่างกายมนุษย์ด้วย

จากการสำรวจในประเทศอินเดีย ความเสียหายที่เกิดจากปัญหาสุขภาพแรงงานนั้นสูงถึง 3หมื่นล้าน ดอลลาร์สหรัฐ ทั้งศักยภาพการทำงานของลูกจ้างที่ลดลงถึง 8-10% การขาด้หายหรือการลาด้วยปัญหาสุขภาพที่มาจากฝุ่น รวมทั้งปีสูงถึง 1.3พันล้านวัน ชี้ให้เห็นว่ามลพิษทางอากาศไม่ได้ทำลายเพียงร่างกาย แต่กำลังทำลายทั้งวัฎจักรของเศรษฐกิจ 

อย่างไรก็ตามสิ่งที่น่าหวาดกลัวที่สุดสำหรับประเทศไทยไม่ใช่ตัวเลขที่ได้กล่าวมาทั้งหมดแต่เป็นการขาดมาตราการการรับมือที่ชัดเจน  และการบังคับใช้อย่างเคร่งครัดที่สามารถแก้ไขปัญหาฝุ่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ หากพวกเราปล่อยให้มลพิษทางอากาศคอยกัดกร่อนรอยยิ้มแห่งสยามไปเรื่อย ๆ ท้ายที่สุดแล้วรอยยิ้มเหล่านั้นอาจเหลือเพียงคราบน้ำตา

อ้างอิงข้อมูลจาก :

https://roadgenius.com/statistics/tourism/thailand/bangkok/?utm_source=.com

https://www.kasikornresearch.com/th/analysis/k-econ/economy/Pages/PM25-CIS3551-KR-24-01-24.aspx  “Haze and inbound tourism: Empirical evidence from China,” Frontiers in Psychology, 2023

W. Wu 1, X. Xia 2, C. Cui 3, Faculty of Economics and Management, East China Normal University, Shanghai, China, Glorious Sun School of Business and Management, Donghua University, Shanghai, China, and Management College, Ocean University of China, Qingdao, China, “Haze and inbound tourism: Empirical evidence from China,” Frontiers in Psychology, 2023, doi: 10.3389/fpsyg.2022.1056673.

M. J. N. Ayudhya et al., “Assessing policies for health impact and cost reduction from PM2.5 formation,” Environmental Impact Assessment Review, vol. 118, p. 108265, Dec. 2025, doi: 10.1016/j.eiar.2025.108265. 

W. Wu 1, X. Xia 2, C. Cui 3, Faculty of Economics and Management, East China Normal University, Shanghai, China, Glorious Sun School of Business and Management, Donghua University, Shanghai, China, and Management College, Ocean University of China, Qingdao, China, “Haze and inbound tourism: Empirical evidence from China,” Frontiers in Psychology, 2023, doi: 10.3389/fpsyg.2022.1056673. 

S. Sharma, N. R. D. Murthy, and C. Sumanth, “Effect of air pollution on building materials,” Materials Today Proceedings, May 2023, doi: 10.1016/j.matpr.2023.04.631. 

Clean Air Fund (CAF) et al., “The Silent Pandemic: Air Pollution and its Impact on Business,” 2021.