การเกิดฝุ่น PM2.5 ในเมืองเกิดจากการเผาไหม้ หรือ ปัจจัยเชิงอุตุนิยมวิทยาอย่างเดียวจริงไหม? วันนี้ Urban studies lab ขอนำเสนอ City scope คอลัมน์ ที่อยากจะนำเสนอและแสดงผลข้อมูล (Data Visualization) ที่น่าสนใจของปัจจัยการเกิดฝุ่นในเมือง ผ่านแว่นขยายของนักวิจัย เพื่อนำเสนอ insight ที่ได้จากการค้นคว้าและกระบวนการทำงานวิจัยต่าง ๆ ของเรา . เมื่อการเป็นคนเมืองต้องเผชิญ กับ เงื่อนไขของการเกิดฝุ่นในเมืองที่เกินกว่าจะควบคุมได้ ได้เพียงแต่รอให้ฤดูฝุ่นหมดไป หรือ ใส่หน้ากากป้องกันตัวเองเท่า

ในยุคโลกาภิวัฒน์อย่างปัจจุบัน กระแสการเปลี่ยนแปลงสิ่งใหม่เข้ามาทดแทนสิ่งเก่าเป็นสิ่งที่เกิดขึ้น สังคมไทยอย่างรวดเร็วแทบทุกหลักวินาที .แต่การเปลี่ยนแปลงนี้กลับทำให้ มรดกมีชีวิต Living Heritage หรือวัฒนธรรม ค่านิยม วิถีชีวิตที่สืบทอดมาถึงปัจจุบันและควรดำเนินต่อไป กลับถูกวางไว้บนหิ้งและไม่มีใครกล้าแตะต้อง ในทางกลับกันมรดกเหล่านี้ก็ขาดผู้คนที่จะส่งต่อให้กับคนรุ่นใหม่ ให้เป็นบทเรียนให้กับพวกเขา จึงเกิดเป็น โครงการบ่มเพาะหลักสูตรการเรียนรู้ (หลักสูตรมรดกเรียนมีชีวิต) หรือ ชมรมลองเ

ปกติเมื่อคิดถึงย่านบ้านบาตร - วัดสระเกศ บ่อยครั้งเรามักจะคุ้นเคยกับชื่อ ประตูผี ย่านชุมชนคนทำบาตร หรือแม้กระทั่งย่านค้าไม้รอบวัดสระเกศ แต่รู้กันไหมว่าอีกด้านหนึ่ง อดีตบริเวณย่านนี้ มีเรื่องเล่า ตำนานของผู้คน ที่เกี่ยวข้องกับพระสงฆ์ทรงสมณศักดิ์อันลื่อชื่อรูปหนึ่งของสังคมไทย ที่เล่ากันว่าท่านเคยมายังพื้นที่ป่าช้าและชุมชนละแวกบ้านบาตร - วัดสระเกศ พระสงฆ์รูปนั้นก็คือ “สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พรหมรังสี) แห่งวัดระฆังโฆษิตารามวรมหาวิหาร แห่งย่านวังหลัง เหตุใดพระสงฆ์รูปนี้ถึงเดินทาง

เกริ่นนำ : ความสำคัญของงานวัดภูเขาทอง ในทุก ๆ ปี ช่วงปลายฝนต้นหนาว หลายพื้นที่ของกรุงเทพฯ และปริมณฑล โดยเฉพาะในที่ราบลุ่มภาคกลาง จะเริ่มเข้าสู่การจัดงานรื่นเริง ต่าง ๆ หนึ่งในพื้นที่ที่ยอดฮิตสำคัญก็คือการเที่ยวงานวัด ขณะเดียวกันหนึ่งในงานยอดฮิตของชาวกรุง ทั้งชนชั้นกลาง ไปจนถึงชาวบ้านทั่วไป ไม่มีใครที่ไม่รู้จักงานภูเขาทอง จัดขึ้นกลางเดือน 12 ของทุก ๆ ปี มีลักษณะคล้ายคลึงกับการจัดงาน Fair ในต่างประเทศ สำหรับให้ผู้คนได้พักผ่อนหย่อนใจ ความเป็นงานวัดภูเขาทอง ไม่ปรากฎหลักฐานแ

4. บันเทิงเริงรมย์ในบ้านบาตร : จากสำนักหลวงประดิษฐ์ไพเราะ สู่ รำวงแห่งเดียวในพระนคร เมื่อยามว่างเว้นจากการทำงาน จากการตีบาตรของคนในชุมชน จึงทำให้เกิดวัฒนธรรมบันเทิงอย่างรำวง ขณะเดียวกันบ้านบาตรยังมีสำนักดนตรีที่มีชื่อเสียงอย่างสำนักดนตรีของหลวงประดิษฐ์ไพเราะ (ศร ศิลปบรรเลง) มาตั้งแต่หลังจากที่ท่านได้ตั้งเรือนอยู่ในบ้านบาตร ในช่วงปี 2471 - 2512 อันเป็นช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อสำคัญของสังคมไทยเข้าสู่การเปลี่ยนผ่านสำคัญในเชิงสังคม เศรษฐกิจ การเมือง ทำให้ที่แห่งนี้ได้กลายเป็นแหล่งบ่ม